استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی بدون پول انویدیا چه می‌کنند؟
انویدیا در سال‌های گذشته تنها تامین‌کننده تراشه‌های موردنیاز صنعت هوش مصنوعی نبود؛ این شرکت با سرمایه‌گذاری میلیارددلاری در استارت‌آپ‌ها، به تامین‌کننده سرمایه همان بازاری تبدیل شد که محصولاتش را خریداری می‌کرد. مدلی که هم رشد شرکت‌های نوپا را سرعت بخشید و هم سلطه انویدیا بر بازار تراشه را تقویت کرد. اکنون با استعفای جنسن هوانگ، معمار اصلی این سیاست، آینده جریان سرمایه‌ای که بخش بزرگی از زیست‌بوم هوش مصنوعی به آن وابسته شده، با ابهام روبه‌روست. آیا مدیران جدید انویدیا همچنان حاضرند صدها میلیون دلار در شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری کنند که هنوز به درآمد قابل‌توجهی نرسیده‌اند یا پایان دوران هوانگ، آغاز تغییر در شیوه تامین مالی صنعت هوش مصنوعی خواهد بود؟
به گزارش خبرنگار پايگاه خبري سروش امنيت به نقل از پيوست ،استعفای جنسن هوانگ پس از ۳۳ سال مدیریت انویدیا، تنها تغییر در راس یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان نیست. هوانگ در سال‌های اخیر با تبدیل انویدیا به یکی از فعال‌ترین سرمایه‌گذاران حوزه هوش مصنوعی، نقشی فراتر از مدیریت یک شرکت تولیدکننده تراشه ایفا می‌کرد. براساس داده‌های موسسه پیچ‌بوک (PitchBook)، انویدیا تنها در سال ۲۰۲۶ در ۱۰۵ دور تامین مالی استارت‌آپ‌ها مشارکت کرده و در بسیاری از آنها بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار بوده است.
حالا سرمایه‌گذاران خطرپذیر نگران‌اند خروج هوانگ، دسترسی استارت‌آپ‌ها به یکی از مهم‌ترین منابع سرمایه را محدود کند. این نگرانی به‌ویژه درباره شرکت‌هایی جدی‌تر است که برای توسعه زیرساخت‌های پردازشی، مراکز داده و مدل‌های هوش مصنوعی به صدها میلیون دلار سرمایه نیاز دارند.
یکی از بنیان‌گذاران شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری نوظهور در گفت‌وگو با تک‌کرانچ، واکنش خود به خبر استعفای هوانگ را چنین توصیف کرده است: «انگار بمبی منفجر شده است.»
ماریا دیویدسون، بنیان‌گذار شرکت سرمایه‌گذاری Relational Capital نیز معتقد است تغییر سیاست سرمایه‌گذاری انویدیا می‌تواند ضربه بزرگی به شرکت‌های جوان وارد کند. از نگاه او و دیگر سرمایه‌گذاران، مسئله فقط کاهش منابع مالی نیست؛ خروج انویدیا از برخی معاملات ممکن است ارزش‌گذاری استارت‌آپ‌ها، تصمیم صندوق‌های سرمایه‌گذاری و حتی ساختار رقابت در صنعت هوش مصنوعی را تغییر دهد.
انویدیا چگونه به سرمایه‌گذار اصلی مشتریانش تبدیل شد؟
بخش مهمی از موفقیت انویدیا در بازار هوش مصنوعی به تقاضای گسترده برای پردازنده‌های گرافیکی این شرکت وابسته است. توسعه مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی، راه‌اندازی مراکز داده و ارائه خدمات پردازشی، همگی به زیرساخت‌هایی نیاز دارند که بخش قابل‌توجهی از آنها بر تراشه‌های انویدیا متکی هستند.
اما هوانگ به فروش تراشه اکتفا نکرد. انویدیا با سرمایه‌گذاری مستقیم در شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی و تامین‌کنندگان زیرساخت پردازشی، به رشد مشتریان بالقوه و بالفعل خود کمک کرد. این سرمایه‌گذاری‌ها از یک سو منابع موردنیاز استارت‌آپ‌ها را تامین می‌کرد و از سوی دیگر، تقاضا برای محصولات انویدیا را افزایش می‌داد.
شمیلا بانکیا از شرکت سرمایه‌گذاری Dawn Capital در گفت‌وگو با تک‌کرانچ می‌گوید: «انویدیا تقریبا بار تمام استارت‌آپ‌های متولدشده در عصر هوش مصنوعی را، از توسعه‌دهندگان اپلیکیشن تا شرکت‌های ابری نوظهور، به دوش می‌کشد.»
این وابستگی به‌ویژه در میان شرکت‌های موسوم به نئوکلاود (Neocloud) پررنگ است؛ شرکت‌هایی که با ایجاد زیرساخت‌های پردازشی مبتنی بر پردازنده‌های گرافیکی، ظرفیت محاسباتی موردنیاز توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی را تامین می‌کنند. ورود به این بازار مستلزم سرمایه‌گذاری سنگین در خرید تراشه، تجهیزات شبکه و مراکز داده است و بسیاری از شرکت‌های نوپا بدون جذب سرمایه خارجی امکان توسعه فعالیت خود را پیدا نمی‌کنند.
انویدیا در دوران مدیریت هوانگ از شرکت‌هایی مانند CoreWeave و Crusoe حمایت کرد. این شرکت زمانی در CoreWeave سرمایه‌گذاری کرد که هنوز وارد بورس نشده بود و در دو دور تامین مالی Crusoe نیز مشارکت کرد؛ از جمله دور سری E این شرکت به ارزش ۱.۴ میلیارد دلار.
دامنه سرمایه‌گذاری‌های انویدیا به شرکت‌های زیرساختی محدود نماند. این شرکت در Mistral AI، Lambda و Black Forest Labs نیز سرمایه‌گذاری کرده و در سال جاری برای خرید Hugging Face با ارزشی نزدیک به ۱۳ میلیارد دلار توافق کرده است؛ معامله‌ای که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ نهایی شود.
انویدیا همچنین سال گذشته ۸۰۰ میلیون دلار از دور تامین مالی دو میلیارد دلاری سری B شرکت Reflection AI را تامین کرد. براساس گزارش وال‌استریت ژورنال، این سرمایه‌گذاری زمانی انجام شد که استارت‌آپ فعال در توسعه هوش مصنوعی متن‌باز هنوز به درآمد قابل‌توجهی نرسیده بود.
چنین سرمایه‌گذاری‌هایی نشان می‌دهد سیاست انویدیا صرفا حمایت از شرکت‌های تثبیت‌شده نبود. این شرکت حاضر بود در مراحل اولیه توسعه فناوری، سرمایه‌های بزرگی را به کسب‌وکارهایی اختصاص دهد که آینده تجاری آنها هنوز روشن نبود.
زین جاوید، هم‌بنیان‌گذار شرکت سخت‌افزاری Ghost، معتقد است ابتکارهای هوانگ یکی از دلایل اصلی شکل‌گیری زیست‌بوم شرکت‌های زیرساختی هوش مصنوعی، با وجود هزینه‌های سنگین توسعه این فناوری، بوده است.
آیا دوران سرمایه‌گذاری‌های بزرگ به پایان می‌رسد؟
با خروج هوانگ، نخستین پرسش سرمایه‌گذاران این است که آیا انویدیا همچنان سیاست سرمایه‌گذاری گسترده در استارت‌آپ‌ها را ادامه می‌دهد یا منابع مالی خود را به فعالیت‌های اصلی شرکت اختصاص خواهد داد.
اومش پادوال، شریک مدیریتی Seligman Ventures، می‌گوید بسیاری از تصمیم‌های مهم سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها مستقیما از سوی هوانگ اتخاذ می‌شد. پادوال که از زمان عضویت در هیات‌مدیره Mellanox Technologies با هوانگ آشناست، معتقد است حتی اگر جانشین دائمی او در آینده مسیر سرمایه‌گذاری‌های پیشین را ادامه دهد، بعید است این روند در کوتاه‌مدت با همان سرعت دنبال شود.
انویدیا شرکت Mellanox، تولیدکننده تجهیزات و تراشه‌های شبکه، را در سال ۲۰۲۰ با پرداخت حدود هفت میلیارد دلار خریداری کرد. این معامله یکی از نمونه‌های توسعه فعالیت انویدیا فراتر از تولید پردازنده‌های گرافیکی بود.
اکنون کولت کرس، مدیر مالی انویدیا، به‌عنوان مدیرعامل موقت هدایت شرکت را بر عهده گرفته است. انتظار می‌رود او در سیاست‌های سرمایه‌گذاری، به‌ویژه حمایت مالی از استارت‌آپ‌های فعال در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازنگری کند.
یکی از سرمایه‌گذاران درباره رویکرد کرس به تک‌کرانچ می‌گوید: «او بسیار محافظه‌کارتر است. فکر نمی‌کنم حاضر شود همان میزان پول را برای ادامه فعالیت زیست‌بوم استارت‌آپ‌های نوپا اختصاص دهد.»
سرمایه‌گذاری‌های گسترده انویدیا پیش از استعفای هوانگ نیز با پرسش‌هایی در وال‌استریت روبه‌رو بود. بخشی از نگرانی سرمایه‌گذاران به حجم منابع مالی اختصاص‌یافته به توسعه مراکز داده و شرکت‌هایی مربوط می‌شد که برای ادامه فعالیت به جذب سرمایه‌های بزرگ نیازمند بودند.
تغییر مدیریت می‌تواند فرصتی برای بازنگری در این سیاست باشد. با این حال، هنوز تصمیم رسمی درباره کاهش سرمایه‌گذاری‌های استارت‌آپی اعلام نشده و ارزیابی‌ها بیشتر بر تفاوت رویکرد مدیریتی هوانگ و کرس استوار است.
سرمایه‌گذاری انویدیا چگونه ارزش استارت‌آپ‌ها را بالا میبرد؟
حضور انویدیا در ترکیب سهامداران استارت‌آپ‌ها، علاوه بر تامین منابع مالی، به اعتبار آنها نزد دیگر سرمایه‌گذاران کمک می‌کرد. وقتی بزرگ‌ترین تولیدکننده تراشه‌های هوش مصنوعی حاضر می‌شد صدها میلیون دلار در یک شرکت سرمایه‌گذاری کند، صندوق‌های خطرپذیر نیز با اطمینان بیشتری در تامین مالی آن مشارکت می‌کردند.
یکی از سرمایه‌گذاران خطرپذیر به تک‌کرانچ گفته است در دوران هوانگ، شرکت‌های زیرساختی که برای آغاز فعالیت به ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار پردازنده گرافیکی نیاز داشتند، گاهی می‌توانستند حدود نیمی از سرمایه موردنیاز خود را از انویدیا جذب کنند؛ آن هم با ارزش‌گذاری یک میلیارد دلار یا بیشتر.
به این ترتیب، سرمایه‌گذاری انویدیا تنها منابع لازم برای خرید تجهیزات را فراهم نمی‌کرد، بلکه به معیاری برای ارزیابی اعتبار و ظرفیت رشد شرکت‌ها تبدیل شده بود.
پادوال می‌گوید: «وقتی انویدیا در فهرست سهامداران یک شرکت بود، همه احساس امنیت می‌کردند.»
اکنون احتمال می‌رود انویدیا در انتخاب شرکت‌های جدید سخت‌گیرتر شود و سرمایه کمتری نیز به استارت‌آپ‌های موجود در سبد سرمایه‌گذاری خود اختصاص دهد. چنین تغییری می‌تواند بر ارزش‌گذاری شرکت‌ها تاثیر بگذارد؛ به‌ویژه کسب‌وکارهایی که هنوز درآمد کافی برای تامین هزینه‌های توسعه زیرساخت‌های خود کسب نمی‌کنند.
کاهش حمایت انویدیا ممکن است صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر را نیز محتاط‌تر کند. در این شرایط، برخی معاملات تامین مالی ممکن است با تاخیر انجام شوند یا شرکت‌ها ناچار شوند سرمایه موردنیاز خود را با ارزش‌گذاری پایین‌تری جذب کنند.
فرصتی برای رقبای انویدیا
کاهش احتمالی سرمایه‌گذاری انویدیا، با وجود نگرانی‌هایی که برای استارت‌آپ‌ها ایجاد می‌کند، می‌تواند پیامد دیگری نیز به همراه بیاورد: افزایش فرصت رقابت برای دیگر تولیدکنندگان تراشه و ارائه‌دهندگان خدمات ابری.
انویدیا با سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که از محصولاتش استفاده می‌کردند، علاوه بر تقویت تقاضا برای تراشه‌های خود، وابستگی این شرکت‌ها به فناوری و زیرساخت‌هایش را افزایش می‌داد. این سیاست به تثبیت موقعیت انویدیا در بازاری کمک کرد که این شرکت از پیش نیز بازیگر مسلط آن بود.
اگر مدیریت جدید در سرمایه‌گذاری‌های خود محافظه‌کارتر شود، ممکن است استارت‌آپ‌ها برای تامین منابع مالی و زیرساخت پردازشی به گزینه‌های دیگری روی بیاورند. چنین تغییری می‌تواند برای شرکت‌هایی مانند گوگل، آمازون، مایکروسافت و AMD فرصت تازه‌ای ایجاد کند.
گوگل نیز هم‌زمان با بحران مدیریتی انویدیا، از دو تراشه تخصصی جدید رونمایی کرده است؛ اقدامی که در چارچوب تلاش شرکت‌های بزرگ فناوری برای توسعه گزینه‌های جایگزین در بازار پردازش هوش مصنوعی قابل بررسی است.
دارمش تاکر، شریک عمومی Battery Ventures، معتقد است رقبای بزرگ فناوری ممکن است برای تصاحب جایگاه انویدیا در سرمایه‌گذاری‌های این صنعت وارد رقابت شوند. به گفته او، موفقیت در این رقابت به ترکیبی از محصول مناسب، زیست‌بوم توسعه‌دهندگان، توان رقابت با CUDA و قدرت مالی برای حمایت از شرکت‌های نوپا وابسته است.
CUDA پلتفرم نرم‌افزاری انویدیاست که به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد از پردازنده‌های گرافیکی این شرکت برای اجرای محاسبات و مدل‌های هوش مصنوعی استفاده کنند. وابستگی گسترده توسعه‌دهندگان به این پلتفرم، یکی از عوامل تقویت موقعیت انویدیا در بازار است.
با این حال، تاکر تردید دارد رقبای انویدیا حاضر شوند دقیقا همان مدل سرمایه‌گذاری را تکرار کنند. شرکت‌هایی مانند گوگل، آمازون، مایکروسافت و AMD ممکن است برای افزایش استفاده از تراشه‌ها و خدمات ابری خود در استارت‌آپ‌های بالغ سرمایه‌گذاری کنند، اما تامین صدها میلیون دلار سرمایه برای شرکت‌های زیرساختی فاقد درآمد، تصمیم متفاوتی است.
در نتیجه، کاهش سرمایه‌گذاری انویدیا لزوما به معنای انتقال مستقیم منابع مالی به رقبای این شرکت نیست. ممکن است بخشی از استارت‌آپ‌ها با محدودیت جدی‌تری در جذب سرمایه روبه‌رو شوند، حتی اگر رقابت میان تامین‌کنندگان فناوری افزایش یابد.
نگرانی از ایجاد شکاف سرمایه‌گذاری در اروپا
پیامدهای تغییر سیاست انویدیا ممکن است به بازار آمریکا محدود نماند. هوانگ در دوران مدیریت خود از سرمایه‌گذاری در شرکت‌های هوش مصنوعی خارج از آمریکا، به‌ویژه استارت‌آپ‌های اروپایی، حمایت می‌کرد.
بانکیا از Dawn Capital می‌گوید: «جنسن به متن‌باز و صادقانه بگویم، به اروپا باور داشت.»
او معتقد است توقف حمایت انویدیا از شرکت‌های خارج از آمریکا می‌تواند شکاف بزرگی در تامین مالی و توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی ایجاد کند؛ شکافی که جایگزین‌کردن منابع آن برای دیگر سرمایه‌گذاران آسان نخواهد بود.
این نگرانی به‌ویژه برای شرکت‌هایی اهمیت پیدا می‌کند که برای رقابت با بازیگران بزرگ آمریکایی به سرمایه‌گذاری سنگین در توسعه مدل‌ها و زیرساخت‌های پردازشی نیاز دارند.
در چنین شرایطی، تغییر اولویت‌های سرمایه‌گذاری انویدیا ممکن است توزیع جغرافیایی سرمایه در صنعت هوش مصنوعی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، هنوز روشن نیست مدیریت جدید چه رویکردی در قبال سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در پیش خواهد گرفت.
آینده هوش مصنوعی به یک نفر وابسته است؟
استعفای هوانگ در شرایطی رخ داده که بخش بزرگی از صنعت هوش مصنوعی به توسعه مراکز داده، افزایش ظرفیت پردازشی و سرمایه‌گذاری‌های سنگین وابسته شده است. انویدیا در سال‌های گذشته هم از فروش تراشه به این بازار سود برده و هم با تامین مالی شرکت‌های فعال در آن، به گسترش بازار محصولات خود کمک کرده است.
اکنون تغییر مدیریت می‌تواند این چرخه را تحت تاثیر قرار دهد. اگر انویدیا سرمایه‌گذاری‌های خود را محدود کند، برخی استارت‌آپ‌ها با دشواری بیشتری برای تامین مالی روبه‌رو می‌شوند و ارزش‌گذاری شرکت‌هایی که به حمایت این تراشه‌ساز متکی بودند، ممکن است کاهش یابد.
در مقابل، کاهش نفوذ مالی انویدیا می‌تواند زمینه را برای ورود سرمایه‌گذاران جدید و افزایش تنوع تامین‌کنندگان زیرساخت فراهم کند. با این حال، مشخص نیست شرکت‌های رقیب حاضر باشند همان میزان ریسک مالی را بپذیرند که انویدیا در دوران مدیریت هوانگ پذیرفته بود.
با وجود این نگرانی‌ها، سرمایه‌گذارانی که با تک‌کرانچ گفت‌وگو کرده‌اند، کاهش احتمالی سرمایه‌گذاری انویدیا را به‌تنهایی عاملی برای توقف رشد صنعت هوش مصنوعی نمی‌دانند.
آمولیا ویشوانات، کارمند سابق انویدیا که اکنون صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر خود را اداره می‌کند، معتقد است بنیان‌گذاران و مدیران باید پاسخ‌گو باشند و آینده یک صنعت نباید به یک فرد وابسته بماند. به گفته او، زیست‌بوم فناوری از هر فردی بزرگ‌تر است و استعدادهای این صنعت می‌توانند به رشد خود ادامه دهند.
مسئله اصلی برای استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی نیز همین است: آیا صنعتی که بخشی از رشد خود را مدیون سرمایه‌گذاری‌های یک شرکت و تصمیم‌های مدیرعامل آن بوده، می‌تواند بدون همان سطح از حمایت مالی به توسعه ادامه دهد؟ پاسخ این پرسش نه‌فقط آینده سرمایه‌گذاری‌های انویدیا، بلکه میزان وابستگی زیست‌بوم هوش مصنوعی به بزرگ‌ترین تامین‌کننده تراشه‌های آن را روشن خواهد کرد.
[author title=”نويسنده” image=”https://soroosheamniyat.ir/wp-content/uploads/2025/03/68ce8398-24e3-40b3-8f1a-cd664029e334.png”]مسعود اسدپور کارشناس امنيت وخبرنگار پايگاه خبري سروش امنيت[/author]
منبع : پيوست
