نگاهی اجتماعی به تصادفات رانندگی
براساس گزارش پايگاه خبري سروش امنيت ، تصادفات جاده ای یکی از مهمترین عوامل مرگ انسانها در ایران است(رتبه سوم) بطوریکه سالانه جان هزاران انسان بالغ بر بیست هزار نفر بر اثر این مشکل قربانی میشود در وضعیتی که خود قربانی در بسیاری از موارد کمترین سهم و تقصیر را در این ماجرا داشته و بخاطر سهل انگاری و هیجان خواهی و ماجراجویی دیگران و یا نبود زیر ساخت ها و نبود کیفیت مناسب وسایل نقلیه قربانی می شود.این تصادفات غیر از کشته شدن هزاران انسان همچنین دارای پیامدهای خاص اقتصادی و اجتماعی و خانوادگی می باشد که اهمیت پرداختن به آن را دو چندان می کند.
به گزارش خبرنگار پايگاه خبري سروش امنيت به نقل از مخابرات لرستان ،تصادفات در سطح کلان هزینه های زیادی را به نظام های درمانی و بیمه ای کشور،نظام اداری و قضایی و خانواده ها تحمیل می کند ، منابع انسانی توانمند سازمانها و ادارات و بنگاهها را خانه نشین و یا از کار افتاده می کند.خانواده ها نیز سرپرست و یا جگرگوشه هایشان را در تصادفی از دست می دهند که غم اش تا پایان با خانواده ها باقی می ماند .افزایش تعداد معلول و نقص عضو که سالانه هزینه های زیادی به نظام درمانی و سلامت و تامین اجتماعی و بهزیستی و خانواده ها وارد می کند.بسیاری از خانواده ها ممکن است سرپرست خود را از دست داده یا ناتوان شود و این به نوبه خود خانواده را وارد چرخه فقر نموده و ممکن است دیگرامکان خروج از چرخه فقر و گرفتاری وجود نداشته باشد.درکنار این موارد تعداد بالای تصادفات به نوعی غم و اندوه ناشی از فقدان این افراد را به خانواده ها تزریق می کند بخصوص که معمولا بیشتر این افراد در ترکیب سنی بین ۲۰تا ۴۰ ساله و نسبتا جوان هستند و نبود انها به غیر از پیامد اقتصادی حاوی مشکلات عاطفی و روانی برای خانواده هاست که چه بسا ترمیم پذیر نخواهد بود.
در اینجا به عوامل و زمینه های اجتماعی و اقتصادی و زیرساختی موثر بر بروز تصافات جاده ای میپردازیم .
معمولا در بررسی علت شناسی تصادفات به عوامل متفاوتی اشاره میشود، گرچه اهمیت و وزن هریک از این عوامل ممکن است درجوامع مختلف متفاوت باشد.بطوریکه در بعضی از مناطق ترکیبی از نبود زیرساخت ها ،افزایش ترافیک روزانه همراه با فقر اقتصادی و سبک فرهنگی رانندگی می تواند امکان بروز تصادفات را بسیار بیشتر نماید.
در اینجا سعی می شود برحسب شرایط اقتصادی و اجتماعی لرستان به عوامل موثر بر بروز تصادفات پرداخته و برحسب ان نیز راهکارهایی ارایه شود.
دلیل اول به ضعف زیر ساخت های جاده های مناسب با حجم و نوع ترافیک در مسیرهای اصلی و فرعی مربوط می شود. بطوریکه بعضی از مسیرها فاقد استانداردهای لازم برای یک سفر ایمن هستند ویا این مسیرهای ارتباطی متناسب با شرایط ترافیکی و نوع و حجم وسایل نقلیه موجود در جامعه توسعه پیدا نکرده است. اینجاست که وقتی تعداد وسایل نقلیه یا تعداد سفرها بیشترمی شود احتمال تصادف بیشتر می شود. بخصوص در مسیرهای بین استانی که زیرساخت لازم را نداشته ولی مجبور است به نوعی ترانزیت بین المللی را تجربه کند. (جاده کرمانشاه به خوزستان از طریق کوهدشت و پلدختر که خط انتقال تانکرهای سوختی عراقی می باشد و سالانه مواردی زیادی از تصادفات جاده ای را شامل میشود) بخصوص در زمانهایی خاص این ترافیک چند برابر شده و طبعا آمار تصادفات نیز بسیار بیشتر هم می شود.
عامل دوم به ریشه های فرهنگی موجود درجامعه ما بر می گردد.خرده فرهنگ های مخصوص جوانان وجود دارد که به سرعت بالا و نقض قوانین راهنمایی و رانندگی و سبقت گرفتن و زودرسیدن به مقصد را نوعی ارزش مردسالارانه و قدرت مردانگی تعریف کرده و الگویی از رانندگی می سازد که چنین رفتارهایی را تشویق و افراد محتاط و مقید و قانون گرا و حتی رانندگی زنان را تحقیر و تمسخر می نماید.
این خرده فرهنگ در این شرایط اقتصادی با پدیده شوتی هم آواز شده و در نبود مشاغل پایدار و با ثبات و اقتصاد ناسالم جوانان بسیاری از استانهای غرب کشور به سمت پدیده شوتی کشیده شده اند و این خرده فرهنگ جوانان در رانندگی خود را به صورت هیجان طلبی و یا ترس و گریز از دست ماموران خود را در رانندگی با سرعت بالا و نقض هنجارها و قوانین رانندگی نشان می دهد.بطوریکه این افراد نه فقط جان خود را به خطر می اندازند بلکه جان بسیاری از افراد بی گناه کنار جاده و ماموران پلیس نیز قربانی بی احتیاطی و قانون گریزی این افراد می شوند.
در سبک زندگی شوتی گری شگرد و مهارت های دور زدن پلیس و ایست های بازرسی و تخلفاتی نظیر تغییر در پلاک ماشین و.. بین رانندگان به اشتراک گذاشته و تکثیر می شود.بطوریکه امکان برخورد با این رانندگان بسیار دشوار شده و خود را مقید به اطلاعات از قوانین راهنمایی و رانندگی نمیدانند .
۱۵:۰۴
از منظر اجتماعی نیز به خاطرکاهش سطح درآمدها بسیاری از رانندگان مجبور هستند که ساعات بیشتری در روز کار کنند .این مقدار از حجم بالای کار همراه با نبود فراغت و استراحت و تغذیه مناسب باعث شده که میزان رشد آسیب های اجتماعی مانند اعتیاد به مواد صنعتی و.. در میان رانندگان افزایش یافته و باعث شود که امکان تصادف در انها افزایش یابد .
داشتن استرس و اضطراب و مشغله های فکری ناشی از مشکلات اقتصادی و اجتماعی روزانه باعث شده که افراد نتوانند از تمرکز لازم برای رانندگی برخوردار بوده و این عدم تمرکز باعث ایجاد مشکل و تصادف شده و نه فقط خود را بلکه دیگران را قربانی نموده است.
موضوع بعدی به ناکارایی جریمه های رانندگی و اقتصادی بودن جرم بر می گردد.بطوریکه این جریمه ها برحسب طبقات اجتماعی و نوع مشاغل دیگر بازدارندگی لازم را ندارند.بطوریکه با بالارفتن تورم ارزش اقتصادی جریمه کم شده و جرم اقتصادی می شود.بطوریکه برای فرد تخلف از قانون اقتصادی به صرفه و با ناچیز است.
علاوه بر اینها باید به ناایمن بودن وسایل نقلیه ها تولیدی کارخانجات و ضعف کیفیت و نداشتن استانداردهای لازم و نبود نظارت لازم در ساخت ماشین های جدید اشاره کرد .بطوریکه بسیاری از آنها در همان سالهای اول کار دچار مشکل میشوند و بسیاری از مردم میز بخاطر فقر اقتصادی توان سرویس و تعمیر و نگهداری لازم از وسایل نقلیه خود را ندارند و ضعف کلی این ماشین ها خودش را در تصادفات رانندگی نشان میدهد که ماشین ها از سیستم ترمز مناسب برخوردار نبوده اند
در این راستا راهکارهایی کوتاه مدت و بلند مدت در جهت کاهش تصادفات جاده ای ارایه میشود
اول استفاده از فناوری های به روز مانند نصب دور بین های پایش تصویری در مناطق مختلف شهری و جاده ای و تحلیل اطلاعات این تصادفات بوسیله سیستم هوش مصنوعی و کاربران به طوریکه افراد متخلف بدانند که نمی تواند به آسانی از دست قانون فرار کنند .افزایش پوشش جاده ای بوسلله دوربین ها و حضور موردی پلیس در مناطق پرخطر می تواند در بروز تصادفات عمده جلوگیری کند.
دوم.توسعه زیر ساخت های حمل و نقل در لرستان مخصوصا در مسیرهای که محل عبور و مرور مسیر ترانزیت بین المللی بخصوص به سمت عراق و خوزستان و ایلام و کرمانشاه می باشد.این زیر ساخت ها امکان حفظ ظرفیت موجود را ندارند.
سوم.پایش دور ه ای رانندگان برای غربالگری آنها در مورد ابتلا به آسیب های اجتماعی و تست موقعیتی در مورد مصرف مواد مخدر صنعتی و یا مشروبات الکی رانندگان وسایل نقلیه عمومی و سنگین بسیار ضروری است
چهارم .در بلند مدت افزایش سطح رفاه جامعه لازم است ،بطوریکه نه رانندگان بخاطر نیازهای مالی مجبور به انجام رانندگی در ساعات طولانی باشند و یا به مشاغل پر ریسک مانند شوتی گری با همه خطرات آن روی آورندو یا ماشین بی کیفیت و فرسوده استفاده کنند.
آموزش و اطلاع رسانی در مورد خطرات رانندگی بد و پیامدهای آن برای جامعه به افراد جامعه در قالب های مختلف و در سنین مختلف و مشارکت دادن جامعه در راستای نظارت بر رفتار یکدیگر بخصوص در مورد جوانان آموزش و فرهنگ سازی در محیط های آموزشی همراه با نظارت سخت گیرانه پلیس و بالابردن سطح بازدارندگی جرایم مانند توقیف ماشین و جرایم سنگین برای تخلفات می تواند در این زمینه موثر باشد.
[author title=”نويسنده” image=”https://soroosheamniyat.ir/wp-content/uploads/2025/03/68ce8398-24e3-40b3-8f1a-cd664029e334.png”]مسعود اسدپور کارشناس امنيت وخبرنگار پايگاه خبري سروش امنيت[/author]
منبع :
مخابرات لرستان
پايگاه خبري سروش امنيت
